+64 (0) 21 243 4440 freeman@amuri.net

INĀ TĀTOU WHĀNAUNAU MAI AI, KEI RŌ NGĀKAU, TE AROHA…

INĀ ĒTEHI PAKEKE AI, KEI RŌ HINENGARO, TE MĀHIE…

MĀ NGĀ AKORANGA HĒ, KORE MĀTAURANGA ANŌ HOKI, TE MĀHIE, ORA ANA AI.

Me pēhea tātou noho rongomau ai?

Ki a au, mā te kura, ka tuku iho ngā tāhuhu kōrero o Aotearoa…

Ko te ao hurihuri tēnei, kāore e kore, ka noho tata te nuinga ki tētahi atu ahurei rerekē. Ko taku kaupapa matua i te rangitaki nei, mā te mōhiotanga o ngā hītori Aotearoa katoa; ka taea e te taha Pākehā me te taha Māori kia noho tahi ai.

Ki tāku anō hoki, mā te hunga rangatahi i ngā kura tuatahi me ngā kura tuarua, te ara kei mua, hei marino, hei rongomau, mā te whāngai mātauranga i ngā kura katoa.

Āe marika! “Ko te manu e kai ana i te miro, nōna te ngahere. Engari, ko te manu e kai ana i te mātauranga, nōna te ao.”

Te nuinga o ngā taha e rua kore mōhio te hītori Aotearoa, heoi, ā kō tonu ake nei, hangaia e tātou te marau mātauranga hei whakaurutia ki ngā kura.

He pātai tāku: Tokohia ōu mātou e tino mōhio ana i ngā kōrero nei?

Hei te e rua reanga, kī rawa te nuinga o ngā whare ki te mātauranga hei whāngai ki ngā uri e haere mai ana, “tangata ako ana i te whare, te tūranga ki te marae, tau ana”.

Tae atu ki taua wā, kore māramatanga, kore ngākau aroha ki ngā iwi tūranga katoa.

Engari, mā te mōhiotanga ka tae mai te whakakotahitanga katoa, me he matua Kiwi ki tana pīpī i tōna kōhanga, mā mātou katoa hei tiaki ngā taha e rua. Ko te mea nui – me tīmata!

Kia whakakapinga, he huarahi tokatoka kei mua i a mātou, me pēhea te Pākehā kia tino mōhio ai te pōharatanga o te whānau Māori i Pātea mēna kore mōhio o te murunga whenua i reira, me te whai mahi ki ngā pakihi Pākehā mau ana ki taua whenua, ka panonitia tētahi whekatere i reira mai i te wāhi whakakēna kai, i ngā 1880’s ki te wāhi whakamata kararehe mai i te tau 1933, kātahi ka aukati taua wāhi i te tau 1982, na, ka noho ngā iwi Māori, pōhara, kore tētahi atu mātauranga mahi Pākehā, kore whenua, kore pūtea te mea te mea, na ka pāmai kē he huarahi hōu mā rātou – te ao te kēnge. Koinei tētahi noa iho, tauira tāmitanga. Heoi, kore mōhio, kore aroha ki te noho o tētahi atu.

Ko te mātauranga, te manu Pouakai, mā tōna rahi, me tōna kaha anō hoki, ka taea e ia, te hiki ngā kōhatu i tēnei huarahi tokatoka, hei marino, hei mau mana, hei hīkoi te katoa i ngā ao e rua, hei rongomau.

Nāku noa, Korey Gibson